Dimenzije fudbalskog terena, gola i šesnaesterca
Koliko je velik fudbalski teren, kolika je visina i širina gola, gdje se povlači šesnaesterac i sa koliko metara se puca penal. Sve mjere na jednom mjestu.
Za razliku od košarke ili tenisa, fudbal nema jednu propisanu veličinu terena. Pravila zadaju raspon, a klub bira mjeru unutar njega. Zbog toga teren u Engleskoj i teren u Španiji nisu isti, a to je stvarna taktička razlika, ne utisak. Sve ostale oznake, od gola do bijele tačke, potpuno su fiksne i iste svugdje na svijetu. Evo svih mjera redom. Ovaj tekst je dio našeg kompletnog vodiča kroz pravila fudbala.
Veličina terena
Pravila razlikuju dva slučaja.
Za obične utakmice teren smije biti dug od 90 do 120 metara, a širok od 45 do 90 metara. To je vrlo širok raspon i objašnjava zašto seoski teren i stadion Premier lige ne izgledaju isto.
Za međunarodne utakmice raspon je znatno uži: dužina od 100 do 110 metara, širina od 64 do 75 metara.
Jedno pravilo vrijedi uvijek: dužina mora biti veća od širine. Kvadratni teren nije dozvoljen.
Ono što se u praksi najčešće koristi jeste 105 sa 68 metara. To nije propisano nego uobičajeno, i UEFA ga traži za svoja najveća takmičenja, pa svi veliki stadioni idu na tu mjeru.
Izvor:IFAB - Zakon 1 (Teren za igru)
Zašto širina terena uopšte utiče na igru
Razlika između najužeg i najšireg dozvoljenog terena je jedanaest metara, što zvuči malo dok ne pomisliš šta to znači za odbranu. Uži teren znači manje prostora po širini, pa je lakše držati kompaktnu liniju i gušiti protivnika. Širi teren nagrađuje ekipe koje brzo mijenjaju stranu igre i imaju brza krila.
Klubovi to koriste svjesno. Ekipa koja igra posjed želi širi teren jer joj otvara prostor za igru, a ekipa koja se brani i juri kontre voli uži. Zbog toga se s vremena na vrijeme digne prašina kad neki klub prije važne utakmice suzi teren za koji metar, što je dozvoljeno sve dok ostane unutar propisanog raspona i dok se mjera ne mijenja usred sezone.
Gol
Ovdje nema raspona. Gol je svugdje na svijetu isti:
- Širina: 7,32 metra (mjereno između unutrašnjih ivica stativa)
- Visina: 2,44 metra (od tla do donje ivice prečke)
Brojevi djeluju čudno jer su nastali pretvaranjem engleskih mjera: 8 jardi širine i 8 stopa visine. Stative i prečka moraju biti bijele i iste debljine, najviše 12 centimetara.
Za mlađe uzraste i za male fudbale koriste se manji golovi, ali to propisuju nacionalni savezi, ne pravila igre.
Šesnaesterac i peterac
Dva pravougaonika ispred gola stalno se miješaju, a razlikuju se i po veličini i po namjeni.
Kazneni prostor, kod nas šesnaesterac, povlači se 16,5 metara od gol-linije i 16,5 metara od svake stative, pa mu ukupna širina iznosi 40,32 metra. Ovo je prostor u kojem golman smije koristiti ruke i u kojem prekršaj odbrane znači penal.
Gol-prostor, kod nas peterac, povlači se 5,5 metara od gol-linije i 5,5 metara od svake stative, ukupne širine 18,32 metra. Iz njega se izvodi udarac s vrata, i to je sve. Peterac ne daje golmanu nikakvu posebnu zaštitu, što je najčešća zabluda. Golman ima ista prava u cijelom šesnaestercu.
I ovdje su brojke posljedica pretvaranja: 18 jardi i 6 jardi.
Bijela tačka i luk
Bijela tačka za penal je udaljena 11 metara od sredine gol-linije. To je 12 jardi u originalu, a mjera nije mijenjana od uvođenja penala 1891. godine.
Luk ispred šesnaesterca, onaj polukrug koji mnogi zovu i lukom penala, ima poluprečnik 9,15 metara mjereno od bijele tačke. Njegova jedina svrha jeste da pokaže dokle igrači moraju biti udaljeni dok se penal izvodi. Sve unutar tog luka i unutar šesnaesterca mora biti prazno osim izvođača i golmana.
O tome kada se penal dosuđuje i koja pravila važe pri izvođenju pisali smo u vodiču Pravila penala.
Centralni krug i korner luk
Centralni krug ima poluprečnik 9,15 metara. Isti broj se pojavljuje i kod slobodnog udarca, jer je to propisana udaljenost zida od lopte, i kod kornera, gdje protivnici moraju biti barem toliko udaljeni. Deset jardi, ista mjera na tri mjesta.
Korner luk u svakom uglu ima poluprečnik od samo 1 metar. Lopta mora biti unutar njega da bi korner bio propisno izveden.
Zastavice u uglovima su obavezne i moraju biti visoke najmanje 1,5 metar, sa zaobljenim vrhom, da igrač koji padne na njih ne nastrada. Zastavice na centralnoj liniji nisu obavezne.
Tehnički prostor
Prostor uz klupu iz kojeg trener smije davati upute takođe je propisan. Proteže se 1 metar sa svake strane klupe i do 1 metar od bočne linije. Samo jedna osoba iz stručnog štaba smije istovremeno biti na nogama i davati upute, i svi moraju ostati unutar tog prostora.
Trava, umjetna trava i lopta
Teren mora biti potpuno zelen, bilo prirodna ili umjetna trava. Kombinovane površine nisu dozvoljene osim ako se cijeli teren tako izvede. Sve linije moraju biti iste širine, najviše 12 centimetara, i dio su prostora koji označavaju. Zato lopta na liniji nije izašla, a igrač na liniji šesnaesterca je unutar njega.
Lopta ima obim od 68 do 70 centimetara i težinu od 410 do 450 grama na početku utakmice. Pritisak je propisan između 0,6 i 1,1 atmosfere.
Sve mjere na jednom mjestu
- Teren, međunarodni: 100 do 110 puta 64 do 75 metara
- Teren, uobičajeno: 105 puta 68 metara
- Gol: 7,32 puta 2,44 metra
- Šesnaesterac: 16,5 metara duboko, 40,32 metra široko
- Peterac: 5,5 metara duboko, 18,32 metra široko
- Bijela tačka: 11 metara od gola
- Luk ispred šesnaesterca i centralni krug: poluprečnik 9,15 metara
- Korner luk: poluprečnik 1 metar
- Širina linija: najviše 12 centimetara
- Lopta: obim 68 do 70 cm, težina 410 do 450 grama
Zaključak
Fudbalski teren je jedina stvar na terenu koja nije fiksna: dužina i širina se biraju unutar propisanog raspona, a najčešća mjera je 105 sa 68 metara. Sve ostalo je isto svugdje. Gol je 7,32 puta 2,44 metra, šesnaesterac seže 16,5 metara, peterac 5,5, a bijela tačka stoji na 11 metara od gola. Broj 9,15 pojavljuje se tri puta: centralni krug, luk ispred šesnaesterca i obavezna udaljenost zida.
Često postavljana pitanja
Kolike su dimenzije fudbalskog terena?
Za obične utakmice dužina od 90 do 120 metara i širina od 45 do 90 metara. Za međunarodne utakmice raspon je uži, 100 do 110 puta 64 do 75 metara. Najčešće se koristi 105 sa 68 metara.
Kolika je visina i širina gola?
Gol je širok 7,32 metra i visok 2,44 metra. Ta mjera je ista u cijelom svijetu i nastala je pretvaranjem 8 jardi i 8 stopa.
Sa koliko metara se puca penal?
Sa jedanaest metara, mjereno od sredine gol-linije do bijele tačke. Mjera nije mijenjana od uvođenja penala 1891. godine.
Kolike su dimenzije šesnaesterca?
Kazneni prostor seže 16,5 metara od gol-linije i 16,5 metara od svake stative, pa je ukupno širok 40,32 metra.
Koja je razlika između šesnaesterca i peterca?
Šesnaesterac je veliki pravougaonik u kojem golman smije igrati rukama i u kojem prekršaj znači penal. Peterac je mali pravougaonik dubok 5,5 metara iz kojeg se izvodi udarac s vrata. Peterac golmanu ne daje nikakvu dodatnu zaštitu.
Koliki je poluprečnik centralnog kruga?
Devet i petnaest metara, dakle deset jardi. Isti broj vrijedi za luk ispred šesnaesterca i za obaveznu udaljenost zida kod slobodnog udarca.
Je li lopta na liniji izašla iz igre?
Nije. Linije su dio prostora koji označavaju, pa lopta mora cijelim obimom preći liniju da bi izašla. Isto vrijedi i za igrača na liniji šesnaesterca, on je unutra.
